آیا داروهای خوراکی و کرم‌های موضعی در درمان واریس موثرند؟

کرم‌ ‌موضعی یا داروهای خوراکی تنها موردی هستند که هیچ یک از بیماران مبتلا به مشکلات وریدی برای درمان بیماری خود به آن نیاز ندارند. قرص‌های خوراکی، پمادها، ویتامین E و غیره ممکن است به کاهش التهاب یا علائم دیگر بیماری کمک کنند اما نکته مهم این است که بیماری واریس باید به صورت پزشکی درمان شود و از پیشرفت آن پیشگیری گردد. واریس توسط جوراب واریس، اسکلروتراپی، فلبکتومی و لیزر می تواند درمان شود.

رگ‌های واریس چیست؟


رگ‌های واریسی شرایطی است که در طی آن رگ‌ها متورم  و بزرگ شده و رنگ آن به بنفش یا قرمز متمایل می‌شود. این شرایط زمانی رخ می‌دهد که رگ‌ها پر از خون می‌شوند. رگ‌های واریسی اغلب با درد توام هستند. هر رگی ممکن است واریسی شود اما معمولا رگ‌های نواحی پاها وساق پاها بیشتر درمعرض این آسیب هستند.

رگ‌ها دارای دریچه‌های یک طرفه هستند که مانع جریان خون به عقب می‌شوند. هنگامی که دیواره‌های یک رگ خصوصا در نزدیکی یک دریچه ضعیف می‌شود دریچه سوراخ شده و دچار اختلال عملکرد می‌شود. این شرایط موجب می‌شود خون به جای حرکت به سمت قلب به عقب جریان یابد.

هنگامی که چنین شرایطی رخ می‌دهد رگ به دلیل تحمل فشار زیاد منبسط شده و احتمال نشت دریچه‌های رگ افزایش می‌یابد. رگ‌های واریسی اغلب پاها را تحت تاثیر قرار می‌دهند. نیروی جاذبه زمین باعث می‌شود جریان خون به سمت بالا در رگ‌هایی که دورتر از قلب قرار دارند به سختی صورت گیرد.

دلایل بیماری واریس


عواملی که می‌توانند شما را مستعد بیماری واریس کنند عبارتند از:

  • افزایش سن: خطر واریسی شدن رگ‌ها با افزایش سن افزایش می‌یابد چراکه بالا رفتن سن موجب تضعیف رگ‌ها شده و در نهایت ممکن است پارگی و تخریب آن‌ها رخ داده و دریچه رگ‌ها دچار اختلال عمرد شود.
  • جنسیت: زنان بیشتر مستعد بیماری رگ‌های واریس هستند. تغییرات هورمونی در طول بارداری، پیش از قاعدگی یا یائسگی از عوامل موثر در بیماری واریس هستند. از طرفی روش درمانی جایگزینی هورمون یا مصرف قرص‌های جلوگیری از بارداری ممکن است خطر واریسی شدن رگ‌ها را افزایش دهد.
  • سابقه خانوادگی: اگر سابقه خانوادگی بیماری واریس را دارید طبیعتا احتمال به ارث بردن چنین شرایطی در شما بیشتر خواهد بود.
  • چاقی: وزن زیاد می‌تواند فشار زیادی به رگ‌ها وارد کرد و موجب واریسی شدن رگ‌ها شود.
  • قرار گرفتن در یک موقعیت ثابت برای مدت طولانی: نشستن یا ایستادن مستمر برای مدت طولانی می‌تواند گردش خون را تحت تاثیر قرار داده و موجب واریسی شدن رگ‌ها شود.

نشانه های بیماری واریس


در مراحل اولیه، رگ‌های واریسی ممکن است به جزء این‌که قابل مشاهده و برجسته هستند دارای علائم دیگری نباشند. یکی از اولین علائم رگ‌های واریسی، احساس سنگینی، خستگی و خارش در پاها است.

این علائم اغلب هنگامی که فرد برای مدتی روی پاها می‌ایستد، زمانی که هوا گرم است و یا هنگامی که در پرواز طولانی مدت هست بدتر می‌شوند.

علائم رگ‌های واریس عبارتند از:

  • درد، خارش پاها خصوصا در نواحی پشت ساق پاها
  • احساس سنگینی در پاها
  • حس ناشناخته خستگی در پاها
  • تورم در مچ پا و پاها خصوصا در انتهای روز
  • خارش خفیف پوست
  • گزگز یا گرفتگی عضلات در پشت ساق پا یا پاها در حین حرکت ناگهانی یا در طول شب
  • بی قراری پاها
  • بروز رگ‌های ماری شکل معروف به رگ‌های عنکبوتی. این حالت اصطلاحا تلانژکتازی نامیده می‌شود.

تشخیص واریس


معمولا یک پزشک عمومی یا پزشک مراقبت‌های اولیه می‌تواند رگ‌های واریسی را تشخیص، درمان و کنترل کند. درصورت حاد بودن واریس، پزشک عمومی ممکن است بیمار را به جراح عروق ارجاع دهد . پزشک جهت تشخیص رگ‌های واریسی ابتدا بیمار را معاینه فیزیکی و سپس رگ‌های متورم و لخته‌های خون را بررسی خواهد کرد.

پزشک ممکن است جهت بررسی عملکرد طبیعی رگ‌ها یا پیداکردن شواهدی از لخته خون، آزمایش سونوگرافی را به بیمار توصیه نماید.

درمان واریس با کرم ها، داروها و مکمل های گیاهی


برای کاهش درد واریس از کرم‌ها، داروهای خوراکی و مکمل‌های گیاهی استفاده می‌شود.

کرم و مکمل‌های گیاهی

کرم رفع رگ

کرم‌ها و مکمل‌های گیاهی که جهت درمان رگ‌های واریسی و عنکبوتی بکار می‌روند عبارتند از:

  • شاه بلوط هندی ( شاه بلوط هندی): شاه بلوط هندی گیاهی است که از دانه، پوست، گل و برگ‌های آن مکمل‌هایی به شکل قرص و کرم تهیه میشود. طبق برخی از منابع، شاه بلوط هندی حاوی مواد شیمیایی فعال است که از گردش خون حمایت می‌کنند. شاید این گیاه موثر باشد اما زمانی که سیستم وریدی آسیب می‌بیند بهبود گردش خون به تنهایی در درمان واریس و رگ‌های عنکبوتی موثر نخواهد بود.
  • شبدر شیرین (شبدر شیرین): برگ‌ها و شاخه‌های گل‌ این گیاه برای تهیه مکمل‌هایی که جریان خون ضعیف و هرنوع گرفتگی را برطرف می‌کنند بکار می‌رود. اما با این وجود باید گفت که هیچ گونه شواهد واقعی از این مورد وجود ندارد.
  • عصاره درخت کاج ( عصاره درخت کاج): این دارو از پوست درخت کاج موسوم به pinus pinaster تهیه می‌شود. عصاره درخت کاج که به عنوان یک آنتی اکسیدان عمل می‌کند و موجب بهبود گردش خون می‌شود به شکل قرص و کرم فروخته می‌شود.
  • متیل سولفونیل متان (MSM): نوعی ماده شیمیایی است که در انسان‌ها، حیوانات و

گیاهان یافت می‌شود. متیل سولفونیل متان به عنوان نوعی مکمل برای درمان شماری از مشکلات سلامتی که یکی از آن‌ها گردش خون ضعیف است شناخته شده است. با این وجود هیچ تحقیقی در این زمینه انجام نشده و طبق نتایج به عمل آمده این ماده هیچ تاثیری در رگ‌های واریسی و عنکبوتی ندارد.

درمان دارویی

رگ‌های واریسی رگ‌های متورمی هستند که می‌توانند علاوه‌بر ایجاد درد زیاد، ظاهر نازیبایی هم داشته باشند. درد و تورم معمولا با داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs) یا استامینوفن قابل کنترل هستند.

برخی از پزشکان ممکن است استروئیدها ( به عنوان مثال کورتیزون) را توصیه کنند. اما از آن‌جایی که این دارو ممکن است دارای عوارض جانبی باشد فقط برای مدت کوتاهی تجویز می‌شوند. استامینوفن نوعی مسکن است اما تاثیری در کاهش تورم نخواهد داشت و ممکن است در دراز مدت به کبد آسیب برساند. بنابراین استامینوفن انتخاب مناسبی برای کنترل درد ناشی از رگ‌های واریسی نیست. داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی درد را کنترل و تورم را کاهش می‌دهند. جهت کنترل درد ناشی از رگ‌های واریسی ممکن است داروهای زیر مصرف شوند:

  • آسپرین: ممکن است موجب کاهش تب، درد و التهاب شود.
  • ایبوپروفن: مشابه آسپرین است و ممکن است به شکل ادویل یا نوپرین یافت شود.
  • ناپروکسن
  • کتوپروفن

چرا یک کرم نمی‌تواند رگ‌های متورم را برطرف کند؟

تورم رگ‌ها زمانی رخ می‌دهد که دریچه‌هایی که خون را از طریق رگ‌ها با فشار به جلو هل می‌دهند دچار آسیب شده و دیگر قادر نباشند خون را به داخل و خارج رگ‌ها منتقل کنند. متاسفانه هیچ راهی برای ترمیم دریچه خون آسیب‌دیده در رگ‌های سطحی که در آن رگ‌های واریسی رخ می‌دهند وجود ندارد.

روش‌های درمان رگ‌های واریسی موجب ترمیم دریچه‌های خون آسیب‌دیده نمی‌شود بلکه فقط رگ‌های آسیب دیده را از بین برده یا مسدود می‌کنند تا خون دیگر نتواند از طریق ورید عبور کند. از آن‌جایی که دریچه‌های خونی آسیب‌دیده قابل ترمیم نیستند درنتیجه کرم‌های موضعی تاثیری در رفع رگ‌های واریسی ندارند.

علت استفاده از کرم رگ‌های واریس چیست؟

اگر مدت‌ها است که دچار بیماری واریس شدید و آن را درمان نکردید مسلما رگ‌های شما می‌توانند علائمی را بروز دهند که شادی، سلامت عمومی و کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهند. به عنوان مثال، رگ‌های واریسی می‌توانند متورم و دردناک شوند، مانع خواب شبانه شده و منجربه سندروم پاهای بیقرار شوند. سندروم پاهای بیقرار نوعی اختلال خواب است که باعث می‌شود شما احساس کنید که باید در شب پاهای خود را به‌طور مکرر حرکت یا تکان دهید. کرم مخصوص رگ‌های واریسی می‌توانند تورم را کمتر کرده و درد ناشی از واریسی شدن رگ‌ها را تسکین دهند. بنابراین کرم‌ها در کاهش علائم ناخوشایند موثر هستند.

درمان‌های پزشکی رگ‌های واریس


در صورت عدم وجود علائم ممکن است درمان‌های پزشکی ضروری نباشد. اما با این وجود برخی اوقات ممکن است رگ‌های واریسی بدون درمان بدتر شوند. درمان‌های پزشکی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • بلند کردن پاها: ممکن است توصیه شود 3 تا 4 بار در روز و هر بار به مدت 15 دقیقه پاهای خود را بالاتر از سطح قلب نگه‌دارید. اگر برای مدت طولانی مجبور به نشستن یا ایستادن هستید ، خم کردن پاها در برخی مواقع می‌تواند به حفظ گردش خون کمک کند. اگر رگ‌های واریسی خفیف تا متوسط دارید بلند کردن پاها می‌تواند در کاهش تورم و رفع علائم دیگر مفید باشد.
  • جوراب‌های فشرده سازی: این جوراب‌های کشی رگ‌ها را تحت فشار قرار می‌دهند و از تجمع خون جلوگیری می‌کنند. اگر جوراب‌های واریس هر روز پوشیده شوند می‌توانند موثر باشند.
  • اسکلروتراپی: اسکلروتراپی یکی از شایع‌ترین روش‌های درمان رگ‌های عنکبوتی و واریسی است. در این روش، محلول نمک (سالین) یا محلول شیمیایی به رگ‌های واریسی تزریق می‌شوند. در پی این عمل، رگ‌های واریس دیگر حاوی خون نیستند و رگ‌های دیگر مسولیت خونرسانی را به عهده می‌گیرند.
  • ریشه کن کردن رگ‌های واریسی با گرما: لیزر یا انرژی حاصل از رادیو فرکانسی ممکن است جهت درمان رگ‌های واریسی بکار روند. در این روش یک فیبر کوچک از  طریق کاتتر وارد رگ واریسی می‌شود. انرژی حاصل از لیزر یا رادیوفرکانسی جهت تولید گرما و تخریب دیواره رگ‌های واریسی استفاده می‌شود.
  • سوزاندن رگ: این نوع جراحی برای از بین بردن رگ‌های واریسی انجام می‌شود.
  • میکروفلبکتومی: در این روش برای از بین بردن رگ‌های واریسی، ابزارهای خاصی از طریق ایجاد برش‌های کوچک وارد بدن بیمار می‌شود.

آیا رگ‌های واریس قابل پیشگیری هستند؟


مراحل پیشگیری از واریسی شدن رگ‌ها عبارتند از:

  • حفظ وزن سالم
  • ورزش منظم
  • بالا نگهداشتن پاها هنگام نشستن
  • روی هم نیانداختن پاها هنگام نشستن
  • نپوشیدن لباس‌های تنگ

عوارض رگ‌های واریسی


اکثر افراد مبتلا به واریس دچار هیچگونه عوارض یا بیماری ثانویه نمی‌شوند. اگر بیماری واریس مزمن باشد به احتمال زیاد رگ‌ها مشاهده خواهند شد. عوارض ناشی از رگ‌های واریسی به دلیل فشار طولانی مدت یا افزایش فشار درون رگ آسیب دیده رخ می‌دهند. این عارضه به عروق خونی کوچک و همچنین بافت اطراف آن آسیب می‌رساند و منجربه مشکلات زیر می‌شود:

  • التهاب عروق موسوم به فلبیت: علائم رگ‌های واریسی ملتهب شامل سرخی، گرما در ناحیه آسیب دیده و درد است.
  • اگزمای واریسی: این عارضه ناشی از نشت خون از رگ واریسی به بافت اطراف است. سلول‌های این نواحی دچار آسیب شده و التهاب می‌شوند. از علائم اگزمای واریسی می‌توان به: پوست ناهموار یا فلس مانند، تورم، حساسیت به لمس، خارش و تیرگی پوست اشاره کرد.
  • زخم‌های واریسی: منظور جراحت یا زخم‌های باز در پوست هستند که به زخم‌های وریدی معروف هستند. نشت خون و مایع از رگ که موجب زخم‌های واریسی می‌شود در صورت طولانی بودن ممکن است به قدری به سلول‌های پوستی آسیب برساند که موجب تجزیه پوست شده و منجربه بروز زخم‌های واریسی شوند.
  • خونریزی: در موارد نادر رگ‌های واریس ممکن است دچار خونریزی شوند. این عارضه ممکن است ناشی از برخورد به لبه میز غذاخوری یا ضربات مشابه باشد. اما برخی مواقع، ممکن است هیچ علتی در خونریزی رگ‌ها تشخیص داده نشود. اگر چنین اتفاقی برای شما رخ داد سریعا اقدام کنید. دراز بکشید، و تا جایی که امکان دارد پاهای خود را بلند کنید. برای استراحت می‌توانید پای خود را بالای میز قرار داده یا پشت یک صندلی تکیه دهید. با استفاده از یک حوله مخصوص خشک کردن ظروف یا پارچه تمیز به رگی که در حال خونریزی فشار محکمی وارد کنید. اگر فرد دیگری در کنار شما هست از او کمک بگیرید  تا انجام این اقدامات راحت‌تر صورت گیرد. اگر خونریزی شدید است و یا به راحتی قطع نمی‌شود با پزشک یا آمبولانس تماس بگیرید.

در یک کلام

واریس به دلیل بازگشت خون به عقب و افزایش فشار داخل رگ ها به وجود می آید. افزایش سن، جنسیت، سابقه خانوادگی، اضافه وزن و ایستادن یا نشستن طولانی مدت از عواملی هستند که احتمال ابتلا به واریس را افزایش می دهند. واریس معمولا با درد در پاها، سنگینی پا، تورم مچ پا، خارش و رگ های ریز عنکبوتی همراه است. واریس توسط معاینه فیزیکی و سونوگرافی تشخیص داده می شود. کرم ها، داروهای خوراکی و مکمل های گیاهی مانند شاه بلوط هندی، عصاره درخت کاج، شبدر شیرین، متیل سولفونیل متیان، آسپرین، ایبوپرفن و ناپروکسن برای درمان واریس استفاده می شوند.واریس به دلیل آسیب در دریچه های هدایت کننده خون در رگ ها به وجود آمده است بنابراین این مواد در درمان موثر نیستند اما می توانند به کاهش درد و التهاب واریس کمک کنند.  برای درمان واریس روش هایی مانند جوراب واریس، اسکلروتراپی، فلبکتومی، لیزر، رادیو فرکانسی و سوزاندن رگ به کار می روند. کنترل وزن، ورزش منظم، بالا گرفتن پاها در هنگام استراحت، اجتناب از پوشیدن لباس های تنگ و ضربدری قرار دادن پاها می تواند در پیشگیری از واریس موثر باشد. التهاب رگ ها، اگزما، زخم های واریسی و خونریزی از عواقب بی توجهی به واریس است.


به این پست امتیاز دهید.
هیچ رای ثبت نشده است